Piast — legenda 🛞

Powtórka przed kartkówką ze znajomości treści utworu — lekcja „Dawno temu w Kruszwicy…” (podręcznik do języka polskiego, s. 44–47)

2 Plan wydarzeń w obrazkach

🏡🐝

Spokojne życiePiast z Rzepichą i dziećmi żyje szczęśliwie w zagrodzie. Sąsiedzi go szanują i kochają.

🎂👦

Siódme urodzinyNajstarszy syn kończy 7 lat. Rodzina i sąsiedzi zbierają się na postrzyżyny.

🚶🚶

Niespodziewani gościeW progu stają dwaj nieznani wędrowcy. Proszą o wypoczynek.

🤝🍲

Gościnność PiastaPiast wita ich z radością, podaje wodę i sadza za stołem.

✂️💧

PostrzyżynyOjciec kropi syna wodą i przystrzyga mu włosy. Potem strzygą goście.

🙏✨

Imię ZiemowitWędrowcy błogosławią chłopca i nadają mu imię Ziemowit.

💨❓

Zniknięcie wędrowcówPo powrocie z cmentarza okazuje się, że młodzieńcy zniknęli. Nikt nie widział, dokąd poszli.

📣👥

Wieści o PopieluKmiecie zbierają się, żeby obrać innego księcia. Popiela nikt nie chce słuchać.

🍞🍯

Cud w spiżarniPrzychodzą tłumy, a jedzenia nie ubywa. Wszystkie naczynia są pełne.

👑🛞

Piast księciemLudzie wybierają Piasta. Kołodziej zasiada na tronie w Kruszwicy.

Co w legendzie jest nieprawdopodobne?

🍯

Jedzenia nie ubywa

Piast gości całe gromady ludzi, a zapasy w komorze wciąż są takie same.

💨

Tajemnicze zniknięcie

Wędrowcy odchodzą tak, że nikt tego nie zauważa — zostawiają „święty dar”: błogosławieństwo.

💡 Legenda to opowieść o dawnych czasach, w której obok rzeczy możliwych (prawdziwe miejsce — Kruszwica, zwykła praca, obrzęd) pojawiają się wydarzenia niezwykłe, cudowne.

Ułóż wydarzenia w kolejności

Od pierwszego (góra) do ostatniego (dół) — strzałkami.

3 Postrzyżyny — co to za obrzęd?

Postrzyżyny obchodzono, gdy chłopiec kończył 7 lat. Tego dnia przechodził spod opieki matki pod opiekę ojca. Ojciec pierwszy raz obcinał synowi długie włosy, nadawał mu imię i prosił o błogosławieństwo przodków.

Kolejne czynności podczas obrzędu

👩👦

Matka przyprowadza chłopca w białej, płóciennej koszuli, z rozczesanymi długimi włosami.

🙇

Chłopiec pada ojcu do nóg, a ojciec go podnosi i ściska.

💧

Ojciec kropi syna wodą ze źródła.

✂️

Ojciec przystrzyga mu włosy nad czołem.

👴

Nożyce dostaje najstarszy z gości, potem po kolei strzygą krewni i sąsiedzi.

🌱

Kobiety zbierają włosy, żeby zakopać je w ziemi.

🌿

Matka wkłada synowi na głowę wieniec ze świeżych ziół. Śpiewa się pieśni obrzędowe.

🕯️

Ojciec prowadzi syna na cmentarz, by uczcić duchy dziadów.

4 Dawne słowa z legendy

Słowo	Co znaczy
🏡 zagroda	chata i budynki gospodarcze rodziny mieszkającej na wsi
🛞 kołodziej	rzemieślnik robiący drewniane wozy, sanie i koła
🌾 kmieć	dawniej: zamożny chłop, gospodarz
🛖 strzecha	dach ze słomy lub trzciny; tu: chata
🚪 komora	małe pomieszczenie bez okien na ubrania i żywność
🥣 statki	tu: naczynia kuchenne (nie okręty!)
💇 pukiel	pasemko włosów
➡️ powiodła	poprowadziła
🔢 koleją	tu: po kolei
✅ stanie	tu: wystarczy („skądże dla tylu stanie?”)
🤔 snadź	zapewne, widocznie

Dopasuj znaczenie

statki

pukiel

snadź

strzecha

komora

📝 Próbna kartkówka

Rozwiąż na kartce (około 15 minut), potem sprawdź odpowiedzi na dole.

Imię i nazwisko: ..........................................Klasa: ........Punkty: ...... / 18

Kartkówka — „Piast”

Gdzie i kiedy rozgrywają się wydarzenia opisane w legendzie? (2 p.)
Kim był Piast? Podaj jego zawód i trzy cechy charakteru. (4 p.)
Jak wędrowców potraktowano na dworze księcia, a jak przyjął ich Piast? (2 p.)
Na czym polegały postrzyżyny? Wymień dwie czynności wykonywane podczas tego obrzędu. (2 p.)
Jakie imię otrzymał syn Piasta i kto mu je nadał? (2 p.)
Ponumeruj wydarzenia od 1 do 5 w kolejności, w jakiej następowały: (2 p.)
___ Wędrowcy błogosławią chłopca i nadają mu imię.
___ Piast zasiada na tronie w Kruszwicy.
___ Do zagrody przychodzą dwaj nieznani wędrowcy.
___ Rzepicha odkrywa, że zapasów w komorze nie ubywa.
___ Wędrowcy znikają i nikt nie wie, dokąd poszli.
Jakie wydarzenie w legendzie jest nieprawdopodobne? Podaj jedno. (1 p.)
Dlaczego ludzie wybrali Piasta na księcia? (2 p.)
Wyjaśnij słowa: kołodziej, statki (w legendzie). (1 p.)

Pokaż odpowiedzi i punktację

Niedaleko Kruszwicy, w zagrodzie Piasta (1 p.); bardzo dawno temu, za rządów Popiela (1 p.).
Kołodziej, zamożny kmieć (1 p.); cechy — np. gościnny, mądry, gospodarny, pracowity, chętny do pomocy, skromny (po 1 p. za cechę, najwyżej 3 p.).
Na książęcy dwór ich nie wpuszczono (1 p.); Piast powitał ich z radością, podał wodę do obmycia się i posadził za stołem (1 p.).
Gdy chłopiec kończył 7 lat, przechodził spod opieki matki pod opiekę ojca. Czynności (2 dowolne, po 1 p.): ojciec kropił syna wodą ze źródła, obcinał mu włosy nad czołem, nadawano imię, goście po kolei strzygli włosy, kobiety zakopywały włosy w ziemi, matka wkładała wieniec z ziół, szło się na cmentarz uczcić duchy dziadów.
Ziemowit (1 p.); imię nadał mu jeden z wędrowców (1 p.).
Kolejność w zadaniu: 2, 5, 1, 4, 3 (2 p. za całość, 1 p. przy jednej pomyłce — zamianie dwóch sąsiednich).
Jedzenia nie ubywało mimo wielu gości albo wędrowcy zniknęli tak, że nikt tego nie zauważył.
Bo był gościnny i mądry, każdy chętnie słuchał jego rad (1 p.), a ludzie uznali, że błogosławią mu sami bogowie — zapasów nie ubywało (1 p.).
Kołodziej — rzemieślnik robiący drewniane wozy, sanie i koła; statki — naczynia kuchenne (po pół punktu).

Oceny (18 p.): 18 celujący · 16–17 bardzo dobry · 13–15 dobry · 9–12 dostateczny · 6–8 dopuszczający

Piast — legenda 🛞

1 Kto, gdzie, kiedy?

Bohaterowie

Piast

Rzepicha

Ziemowit

Dwaj wędrowcy

Popiel

Piast a Popiel — dwa różne przyjęcia gości

Sprawdź się

2 Plan wydarzeń w obrazkach

Co w legendzie jest nieprawdopodobne?

Jedzenia nie ubywa

Tajemnicze zniknięcie

Ułóż wydarzenia w kolejności

3 Postrzyżyny — co to za obrzęd?

Kolejne czynności podczas obrzędu

Sprawdź się

4 Dawne słowa z legendy

Dopasuj znaczenie

📝 Próbna kartkówka

Kartkówka — „Piast”